TWOJA SZKOŁA BIBLIJNA
Dla zainteresowanych Pismem Świętym
Apokaliptyka – nurt piśmiennictwa judaistycznego i wczesnochrześcijańskiego, ukazujący ostateczną wizję świata i losu człowieka
Czwarta Ewangelia – inaczej: Ewangelia według św. Jana
Eschatologia – dział teologii zajmujący się rzeczami ostatecznymi (śmiercią, sądem, piekłem i niebem)
Ewangelia – pierwotnie: „nagroda za przyniesienie dobrej wiadomości” (u Homera; w LXX), później: sama „dobra wiadomość”, np. o zakończeniu wojny lub urodzeniu syna cesarza. W NT słowo używane na oznaczenie „dobrej wiadomości” (przekazywanej ustnie), jaką było zbawcze dzieło dokonane przez Boga w osobie Jezusa Chrystusa. Wreszcie w czasach poapostolskich zaczęto tak nazywać książki, które zawierają w formie spisanej tę dobrą wiadomość o zbawieniu w Jezusie .
Ewangelie synoptyczne – Trzy ewangelie: według św. Mateusza, św. Marka i św. Łukasza. Nazywane tak dlatego, że są do siebie znacząco podobne i dają jakby wspólne spojrzenie (gr. synopsis) na osobę Jezusa z Nazaretu. Nie należy do nich Ewangelia według św. Jana, która w ogólnej strukturze, licznych szczegółach, motywach i teologii wyraźnie się od trzech pierwszych odróżnia.
Por. synoptycy.
Słowo lub wyrażenie występujące tylko jeden raz w Biblii.
Interlinia - szczególny układ tekstu biblijnego, w którym oryginalne słowa hebrajskie lub greckie są zestawione słowo pod słowem z dosłownym tłumaczeniem (najczęściej na język polski lub angielski). Interlinia pozwala zobaczyć, jak każde słowo oryginału zostało przełożone i w jakiej kolejności występuje w zdaniu. To bardzo przydatne narzędzie dla osób uczących się języków biblijnych i chcących samodzielnie analizować znaczenie tekstu Pisma Świętego.
Jom Kippur – z hebr. „Dzień Przebłagania”. Jedno z najbardziej uroczystych świąt żydowskich. Kończyło ono okres Dziesięciu Dni Pokuty po żydowskim Nowym Roku (Rosz ha-Szana). Jest to dzień ścisłego postu oraz przebłagania za popełnione grzechy.
Jubileusz – specjalny rok, obchodzony w biblijnym Izraelu co 50 lat, w którym darowano długi, uwalniano niewolników i przywracano ziemię jej pierwotnym właścicielom, aby każdy mógł wrócić do swojej ziemi i do swojego rodu. To znak Bożej sprawiedliwości i miłosierdzia.
Kod Stronga - numer przypisany do każdego słowa oryginalnego tekstu Biblii hebrajskiej i greckiej w tzw. Konkordancji Stronga (Strong’s Concordance), opracowanej przez amerykańskiego biblistę Jamesa Stronga w XIX wieku. Każdy wyraz hebrajski (ze Starego Testamentu) otrzymał numer zaczynający się od litery H (np. H7225 – bereshit – „na początku”), a każdy wyraz grecki (z Nowego Testamentu) – od litery G (np. G3056 – logos – „słowo”). Dzięki kodom Stronga można szybko sprawdzić znaczenie, formę gramatyczną i wszystkie wystąpienia danego słowa w całej Biblii. Na portalu bibliaapologety.com kliknięcie kodu Stronga otwiera słownikowe wyjaśnienie wyrazu oraz jego użycia w innych miejscach Pisma Świętego.
Termin stosowany w egzegezie biblijnej oznaczający pojedynczą wypowiedź Jezusa, często przekazaną przez ustną tradycję bez kontekstu.
Ojcowie Apostolscy – autorzy chrześcijańscy z I-II wieku, znający któregoś z Apostołów.
Rok szabatowy – co siódmy rok według tradycji biblijnej. W roku szabatowym ziemia miała odpoczywać, a długi miały zostać darowane, co symbolizowało odnowienie więzi z Bogiem i społecznością.
Septuaginta (skrót: LXX) – grecki przekład Biblii Hebrajskiej/Starego Testamentu dokonany przez Żydów w diasporze aleksandryjskiej ok. III-II w. przed Chr. Zwana też Biblią Grecką. Wraz z greckim Nowym Testamentem, LXX była pierwszą Biblią Kościoła – do II-III w. po Chr., a więc do czasów, gdy zaczęły się powstawać przekłady na łacinę i inne języki.
Synkretyzm - łączenie ze sobą różnych tradycji religijnych wielu narodów i wyznań, powodujące zderzenia odmiennych poglądów, a także ich przemieszanie. Słowo synkretyzm według etymologii oznacza „postępować jak Kreteńczyk”. W świecie helleńskim używane było jako nazwa zabiegu polegającego na włączaniu obcych bóstw do panteonu własnych.
Synoptycy – Autorzy trzech Ewangelii synoptycznych (a więc Mt, Mk, Łk).
Szabat – siódmy dzień tygodnia (sobota) w tradycji żydowskiej, poświęcony odpoczynkowi i czci Boga, w którym zgodnie z Bożym Prawem zakazane jest wykonywanie pracy.
Miejsce Najświętsze – inaczej „Święte Świętych”, szczególne miejsce w Namiocie Spotkania, a potem w Świątyni Jerozolimskiej, gdzie znajdowała się Arka Przymierza. W czasie poświęcenia świątyni miejsce to napełniła obecność Boga (Szekina).
Tekst masorecki – hebrajski tekst biblijny w opracowaniu uczonych żydowskich posiadający nie tylko zapis spółgłoskowy, ale też znaki i oznaczenia samogłosek.
Tora – hebr. pouczenie, prawo; żydowskie Prawo religijne, przekazane według tradycji przez Mojżesza, spisane w Pięcioksięgu (Rdz, Wj, Kpł, Lb, Pwt) oraz komentowane ustnie, będące podstawą religii judaistycznej
- deuteronomium to grecka nazwa Księgi Powtórzonego Prawa - nurt ukształtowany ostatecznie w okresie niewoli babilońskiej (VI w. przed Chr.) charakteryzujący się próbą teologicznego wyjaśnienia historii Izraela od czasów Mojżesza do niewoli babilońskiej.
Transliteracja - zapis hebrajskich lub greckich słów przy użyciu alfabetu łacińskiego, aby można je było odczytać bez znajomości oryginalnego pisma. Na przykład hebrajskie słowo בְּרֵאשִׁית zapisuje się jako bereszit, a greckie λόγος jako logos. Transliteracja nie tłumaczy znaczenia słowa, ale pomaga w jego wymowie i rozpoznaniu, zwłaszcza przy pracy z tekstami interlinearnymi lub słownikami Stronga.
Typologia - poszukiwanie w Starym Testamencie śladów zapowiadających Chrystusa.
Wspólnota Janowa – inaczej: wspólnota Umiłowanego Ucznia; środowisko, w której przechowywano i rozwijano oryginalną tradycję o Jezusie, którą ostatecznie spisano w Czwartej Ewangelii (Ewangelii według św. Jana).
Wulgata – przekład całej Biblii na język łaciński, dzieło św. Hieronima (z uwzględnieniem redakcji i poprawek późniejszych uczonych).
„Żydzi” - w Ewangelii Janowej: zbiorczy termin określający tych, którzy nie uwierzyli i/lub odrzucili Jezusa jako odwieczne Słowa Ojca, które przyszło jako człowiek na świat, aby go zbawić, a które od zawsze jest u Boga i samo jest Bogiem; historycznie pojęcie to sięga odrzucenia Jezusa za Jego ziemskiego życia, a także czasów późniejszego oddzielenia członków wspólnoty Janowej od synagogi, ale w Czwartej Ewangelii istotniejszy jest sens teologiczny tego terminu („ci, co nie wierzą w Jezusa jako Posłanego przez Ojca”).
Zajęcia we wtorki:
Gdańskie Archidiecezjalne Kolegium Teologiczne (aula)
ul. Armii Krajowej 46
81-365 Gdynia
Zajęcia w środy:
Aula Jana Pawła II w Gdańsku-Oliwie
ul. Biskupa Nowickiego 2
80-330 Gdańsk
+48 507 923 209
szkolabiblijnagda@gmail.com
BNP PARIBAS
37 1600 1462 1898 9624 3000 0004
W tytule przelewu prosimy podać:
Darowizna na cele statutowe - Szkoła Biblijna
Koszt: 120 zł / semestr